Kuli en Jimmy,
Julle sal seker verstaan as ek nie bodder met die ‘‘liewe’’ of ‘‘beste’’ voor jul name nie. Ek is seker julle albei se ore tuit nou vir ’n vale met dié dat jul name in al wat koerant is, verskyn het.
Jy, kabinetswoordvoerder Jimmy Manyi, oor jou wilde uitlatings dat daar ’n oorkonsentrasie bruines in die Wes-Kaap is en hulle liefs oor die hele land “versprei’’ moet word en dan natuurlik Nomakula (Kuli) Roberts, skrywer van ’n koerantrubriek wat heel gepas Bitch’s Brew heet.
Ek begin sommer by laasgenoemde.
Ná daai geskribbel oor hoe jy van satynhare droom en wil sing wanneer jy praat soos die bruin girls van die Kaap, het jy seker nie in jou wildste drome kon dink jy sou soveel ope briewe kry nie, nè? Seker ook nie geweet bruines kan so kwaad raak nie.
Voeg sommer daai een ook op jou lysie oor hoekom jy bruin meisies so bewonder, want sjoe, kan hulle nou kwaad raak vir simpel rubriekskrywers . . .
Maar gou op ’n ernstiger noot.
Eers wou ek vir jou in die bresse tree toe die mense jou links en regs met harde woorde begin takel . . . en ons praat nou van grof-kliphard.
Die ding het al op Facebook begin stoom vang. Toevallig was nie net bruin girls vir jou dikbek nie, ook ’n paar wittes en ’n hele paar ouens.
Hulle wens toe sommer hulle kan jou met ’n kamma-handsakuitverkoping na die N1 lok, het hulle daar op Facebook geskryf.
Nogal op die N1 waar 10 krokodille nog op vrye voet rondsluip nadat hulle nou die dag van ’n trok afgedinges het. Nee kyk, toe weet ek, die mense is boos-kwaad!
Maar ek is nie kwaad nie, dalk net liggies geïrriteerd.
Ek en jy het mekaar mos verstaan toe ons desjare kollegas was. Jy het as Drum se moderedakteur in die Kaapse hoofkantoor gewerk en was altyd prettig, al was jy toe al kwaai uitgesproke.
My jinne, Nomakula, nooit het ek geweet jy wou eintlik bruin, of nee wag, “geel’’ wees nie – dis mos hoe jy na ons verwys. Geel.
Maar onthou, ek voel regtig nie gekwets oor jou skrywe nie en sukkel ook nie skielik met ’n Sannie Sorriegat-houding nie – met alle respek aan my ma, heel toevallig ook Sannie.
Inteendeel . . .
Ek is mos net liggies geïrriteerd.
Maar ek moet erken, ek wou-wou my vererg oor die stukkie waar jy skryf van bruin vroue wat aanteel asof Allan Boesak hulle op ’n sending gestuur het om die bruin volk te vergroot. Op my rype 38 is ek nog kinderloos, hoor. En ek ken ook ’n hele paar ander tydgenote wat darem nog nie met ’n kleuterskool vol kleintjies sit nie.
En as ek reg onthou, het jy twee kinders? Maar kom ons los dit liewer daar . . .
Ja, ek stem, bruin vroue laaiks hul entjies. Daar het jy ’n punt beet. Maar sjoe, ons eet darem nie die oseaan se visse op nie, selfs al wou ons.
Maar weet jy hoekom ek liggies geïrriteerd is?
Omdat jy veralgemeen. Of stel dit so: Die pel wat jy aanhaal – julle veralgemeen oor bruines. Ons bruise maklik en ’n mens sal gou kan sien as ons geslaan word, sê jy daar. Nou vra ek jou met trane in my bruin oë (en hier is die woordspeling aspris): Moet alle bruin vroue dan altyd opgedons word?
Jou pel sê ons bruines weet presies wat tik is. Aaag tog, hier dog ek almal weet wat tik is, of hulle nou pienk, blou of pers is. Almal weet. Sien jy wat ek bedoel met veralgemening? Sê dan liewer almal. Dis dalk veiliger.
Kyk hier, Kuli, ek hou van my rooiwyn en as jy weer Kaap toe kom, bring ’n lekker rooie saam. Vir my is Black Label darem te bitter en ek sweer dit laat my tanne pyn. Hoop nie jy is verbaas om te hoor dat ek nog al my tanne het nie. Jaaaa, vrou, binne-in my mond. Alles my eie.
O ja, en ek wil jou sommer ook vertel hoe lekker ek nou die aand in ’n Griekse restaurant gedans het.
Dis eers daar dat ek die eerste keer ’n bord stukkend gegooi het. Dit was regtig lekker en jy moet dit gerus probeer; jou pel sê mos in jou rubriek ons mense is so lief vir borde rondgooi. En ek sal dit weer doen, maar net vir die pret, want netnou sê jou pel weer ons bruines is “gewelddadig’’.
’n Vriendin sê nou die dag op Facebook ons moet ophou onsself so jammer kry as iemand van ’n ander rasgroep met ons die spot dryf.
Kyk, sy het sommer lekker gelag vir jou rubriek. Sy en haar twee sussies. So, Nomakula, mense het darem gelag, al was dit net drie van hulle. Moenie sleg voel nie.
In jou artikel is jy ewe “liries’’ oor hoe ons girls sing wanneer ons praat.
Toe ek dit lees, moes ek myself hardop afvra (soos die Ingelsman sou sê): “Now how would that go?’’ Klink ons dan dus soos die mense in flieks soos Dreamgirls, Grease, Mamma Mia of Liefling, dalk selfs Annie? Daar sing almal mos as hulle praat . . . maar ten minste dans hulle ook, so dit maak darem sin.
Ek sê weer, ek is nie kwaad nie, Nomakula . . .
En hopelik raak jy ook nie kwaad oor ek ook vandag mond uitspoel nie. Mos vryheid van spraak, dan nie?
Ek is regtig nie fyngevoelig nie en kan ’n grap vat. Ek maak self baie bruin-grappies, vra maar vir my kollegas.
Ek is die Franz Marx van bruin-grappies maak en ek glo stellig jy het nie bedoel om ons by te kom met jou ek-wens-ek-was-bruin-storietjies nie; jy wou bloot snaaks wees. Ha-ha-ha-ha-snaaks.
Toe nou nie.
Sien, ouens soos Koos Kombuis, Emo Adams, Marc Lottering en Wicus van der Merwe is vir my ha-ha-ha-snaaks, eintlik ek-lag-my-in-my-tjops-snaaks.
Nou laat dié bruin vrou van die Wes-Kaap gou kitsraad uitdeel.
Eerstens, nie almal kan rasgrappies maak nie; dis eintlik ’n kuns wat jy liefs maar moet los vir bogenoemde ha-ha-ha-snaakse mense.
Sê my, hoe is jou skryfstuk verby ’n redakteur se arendsoë? Ek sweer my redakteur sou iets oorkom as ek dit sou waag om sulke tjol te skryf.
En ek sou inderdaad nogal skaam wees as ek jy is.
Nou is jy jou joppie kwyt?
Hoewel ek daaroor jammer is, mos nie eintlik kwaad vir jou nie, kan ek ongelukkig nie namens die land se ander bruines praat nie.
Ek was liewer my hande in onskuld en sê maar voorspoed as jy weer dié kant toe kom.
Noudat jou pen ’n swaard geword het, sal jy dalk iewers iemand hoor sê: “Dè, hou gou my stuk snoek en Castle-langbier vas, laat ek hierdie Kuli-vrou se tjank aftrap,’’ en dan moet jy nie verbaas wees as dit ’n bruin girl is nie.
Jy weet mos hier is ’n “oorkonsentrasie’’ van ons in die Wes-Kaap, vra maar vir Jimmy Manyi.
Ai, Jimmy, Jimmy, Jimmy.
Jy is dan ’n geleerde mens, soos my ma sou sê. Maar nou weet ons jy is ook ’n woordvoerder sonder ’n wag voor sy mond. Toe maak jy ’n baie groot oeps en nou is selfs Trevor Manuel, normaalweg eintlik ’n rustige ou, die herrie in.
En nou het dié nasionale beplanningsminister jou in ’n ope brief ’n rassis genoem; jy is selfs met Hendrik Verwoerd vergelyk. Erg, nè?
Maar uitlatings soos joune maak my kwater as Kuli s’n, Jimmy.
Want sien, enige regdenkende mens wat sulke onsin uitdink, soek sommer plein en simpel skoor.
“Dit is totaal onaanvaarbaar om nie bruin mense in elke sentimeter van die land te hê nie.’’ Wat? Bedoel? Jy?
Na my mening is jou uitlatings “totaal onaanvaarbaar’’.
Noudat die pôpô fên toe skiet, sê jy net heeltyd “geen kommentaar’’. Moes jy nie maar liewer net tjoepstil gebly het nie? Het jy niks geleer uit ou Julius Malema se foute nie?
Glo my, stilbly is ook ’n antwoord. As jy niks konstruktiefs kan bydra tot ons samelewing nie, hou jou plat soos ’n Minora-lem en bly tjoep-tjoepstil.
“Ek gaan nie ’n woord sê nie, nie ’n woord nie,’’ slaat jy nou die vure dood.
Pleks jy uit die staanspoor presies dit gedoen het, want dan, Jimmy Manyi, sou jou ore nie nou nog getuit het nie . . . Dieselfde geld vir jou, Kuli Roberts.