Sy sal vir hom wil sê: “Ons vergewe jou fout. Niemand is kwaad vir jou nie. Dis een van daardie dingetjies. Ek wens so jy kan saam met my terugkom huis toe.”

Sy het haar seun vier en ’n half jaar gelede laas gesien voor hy die doodstraf opgelê is vir dwelmsmokkelary in daardie land.

“Hy is my oudste seun. Ek het nog ’n kind van 27 en een van 13. Dis vreeslik om jou oudste op so ’n manier te moet verloor,” vertel sy aan Huisgenoot.

Deon Cornelius (31) is op 4 Oktober 2013 met amper 2 kg se metamfetamien (tik) op die Penang Internasionale Lughawe betrap. Hy is in Januarie 2015 die doodstraf opgelê.

Sy familie probeer sedertdien die Suid-Afrikaanse regering se departement van internasionale betrekkinge en samewerking (Dirco) oorreed om in te gryp en die vonnis na tronkstraf om te skakel.

“Hy het iets verkeerds gedoen. Ons het daarmee vrede gemaak dat hy nie terugkom nie. Maar ons sal hom graag wou groet. Ons wil nie op die nuus hoor hy is reeds dood nie,” sê Gert Cornelius, Deon se oom, uit Alberton oor die foon.

“As ons weet dis die einde, kan ons ’n plan maak vir vliegkaartjies. Maar die ambassade sê dis baie duur en dalk kry ons hom nie te sien nie of net vir twee uur. Ons moet ook verblyf en vervoer daar anderkant kry,” vertel Ria.

Hulle probeer twee keer per week telefonies kontak maak. “Ek het hom voor Paasfees gebel. Hy vertel hy probeer in die tronk kop bo water hou. Hy hou homself besig in die gim en om houttafeltjies aanmekaar te slaan.”

Ria is ook in verbinding met Elsie Bosman van Vereeniging. Haar dogter, Letitia Bosman (26), is in ’n aparte voorval in 2013 in hegtenis geneem weens dwelms. Sy is in Februarie 2015 ter dood veroordeel. Letitia kan nog ’n laaste keer appelleer teen haar straf, maar Deon het onlangs sy finale appèlsaak verloor en sal nou ’n brief aan die koning, Sultan Muhammad V, moet skryf om sy lewe te red.

“Maar Dirco kom nie terug na ons toe nie. Ons wil weet wie hom kan help om die brief reg te skryf. Moet ’n prokureur betrokke wees?” vra ’n desperate Gert.

Die familie het nooit verwag dat Deon, ’n alarm-verkoopsman, by dwelms betrokke sou raak nie. Hy het glo met die verkeerde mense deurmekaar geraak.

Hy het aan sy familie gesê hy gaan Maleisië toe vir ’n werkgeleentheid.

“Toe hoor ons hy is in die tronk,” vertel Gert. In die vier jaar dat hy in die tronk is, kon hulle hom nog nie gaan besoek nie.

Ria vertel sy is vervreem van haar seun toe hy meer as vyf jaar gelede “met ’n vrou trou wat ek gevoel het nie reg is nie,” vertel sy.

“Soos enige ander tiener het ek op skool probleme gehad met hom omdat hy stokkies gedraai het. Maar nooit sou ek kon dink hy sal eendag die doodstraf kry nie. Watter ma sal so ’n toekoms vir hul kind koester?”

Sy kry seer oor kommentare aanlyn oor “boontjie kry sy loontjie” en “meng jou met die semels, dan vreet die varke jou op”.

“Dit maak seer. Ek weet hy het verkeerd gehandel. Maar dink ook ’n bietjie aan sy ma se gevoelens. Plaas jou in my skoene.”

Huisgenoot het Nelson Kgwete, woordvoerder van Dirco, genader vir kommentaar, maar nog geen reaksie ontvang nie.