Hierbenewens kan amptenare wat aandadig was aan die vermoedelike massakullery in KwaZulu-Natal en in die Oos-Kaap, krimineel vervolg word, het Elijah Mhlanga, hoof-woordvoerder van die departement van opvoeding, aan verslaggewers gesê.

"Kriminele aanklagte? Dit is ’n moontlikheid. Daar is ’n element van bedrog en wanvoorstelling.

Hy het bygevoeg dat toesighouers wat as aandadig bevind word, onderwerp kan word aan dissiplinêre ondersoeke en dit kan lei tot finale waarskuwings of selfs ontslag.

Verhore rakende die beweerde kullery by 10 eksamensentrums in KwaZulu-Natal sal Maandag in Durban begin.

"Hul uitslae kan ongeldig verklaar word en hulle kan vir die volgende drie jaar verbied word om matriekeksamens te skryf,” het Mhlanga gesê, rakende die matrieks wat betrap is dat hulle gekul het.

Hy het gesê dat die mate waartoe leerders en toesighouers gestraf sal word, sal grootliks afhang van hul betrokkenheid by die kullery.

Mhlanga wou nie verklap hoeveel stuente of toesighouers moontlik betrokke is nie, maar die meeste van die 20 vermeende eksamensentrums in KwaZulu-Natal is in landelike gebiede geleë.

Lucky Ditaunyane, woordvoerder vir Umalusi, het gesê dat dit die eerste keer is dat die moneteringsliggaam sulke massakullery teëkom. Hy verwag dat die departement teen 27 Januarie ’n verslag aan Umaluzi sal voorlê.

Mhlanga het gesê dat die leerders wat ondervra sal word, geregtig sal wees op die bystand van ’n ouer of ’n wettige voog. Diegene wat regshulp verlang, moet egter eers die departement daarvan in kennis stel.

Hy het bygevoeg dat die departement, Umalusi en onderwysersunies in die loop van Maandagoggend ooreengekom het oor prosedures wat in die verhore gevolg sal word.

Mhlanga het voorts gesê dat diegene wat skuldig bevind word, kan appelleer.

Hy het bygevoeg dat die departement soortgelyke ondersoeke in die Oos-Kaap loods. In dié provinsie word 16 eksamensentrums ondersoek.

Die Demokratiese Alliansie het die ondersoeke in KwaZulu-Natal verwelkom.

"Dit is nie die eerste keer dat die onderwysdepartement van KZN onder die soeklig kom wat kullery in eksamens betref nie,” het Mbali Ntuli, woordvoerder van die party se departement van opvoeding, gesê.

Die party verwag dat Peggy Nkonyeni, LUR in die departement van onderwys in KwaZulu-Natal, ’n meer pro-aktiewe standpunt sal inneem.

"Om aan te hou om ondersoeke rakende die kwessie van stapel te stuur, is bloot nie goed genoeg nie,” het Ntuli gesê.

- Sapa