Daar is die afgelope tyd soveel negatiwiteit jeens surrogaatskap, meen Edmund Smith van Sasolburg.

Sy vrou, Leonie, kry volgende week weer in vitro-bevrugting (IVB) om te probeer swanger raak vir die eerste paartjie aan wie sy die gawe van ouerskap as surrogaat skenk.

“Dis dikwels mense wat nie kinders wil hê nie, wat frons oor surrogaat-ouerskap. Daar is so baie gebroke families waar paartjies smag om ouers te wees en nie kan nie.

"Dikwels hang hul huwelik aan ’n draadjie. As ons hierdie geskenk kan gee, hoekom dan nou nie? My seuntjie is alles in my lewe,” vertel Edmund.

Klein Markus is nou twee jaar en vier maande oud. “Ons het so lank gesukkel om die mannetjie te kry. Net toe ons wou moed opgee, toe kom hy,” onthou Edmund.

Dis vir hom die grootste vreugde wanneer hy by die huis kom en die knapie kom met ope arms na hom aangehardloop: “Pappa, Pappa.”

Al is hy so klein, spring hy trampolien, hardloop rond en begin praat. “Wanneer die Vrystaat speel (ons is vurige ondersteuners), skree hy: ‘Cheetahs, yes!’ . . . Hoe kan ek hierdie ervaring van ander weerhou?”

Hy kan dink sommige mans sal seker twyfel of hulle hul vrou sal steun in ’n besluit om ’n surrogaat te wees. “Mans moet hul trots in hul sak steek,” meen hy.

“Dis ’n fantastiese ervaring. Ek sing al van 16 af en my droom is om dalk eendag ’n loopbaan in musiek te hê en my vrou steun my daarin.

"Haar droom is om weer ’n surrogaat te wees en ek steun haar daarin.”

Markus was ses maande oud toe Leonie met die eerste proses begin het. Die eerste IVB het misluk, so ook die tweede en derde.

“Die eerste lekker deel (van surrogaatskap) is om die ander paartjie se verligting en blydskap op hul gesig te sien dat hulle ouers gaan word,” sê Edmund.

Die tweede is wanneer hulle die baba aan hulle oorhandig na die geboorte in die hospitaal.

“Ek was nie met die vorige IVB’s by nie. Ek moes ons seuntjie by die crèche gaan haal, maar vir hierdie vierde keer sal ek daar wil wees om hul reaksie te sien as alles gebeur,” sê Edmund. “My vrou is ongelooflik sterk,” spog hy.

Toe hulle so gesukkel het om swanger te raak, was sy vrou bekommerd iets skort met haar. “Ek was te skaam om my te laat toets, maar gelukkig gebeur die wonder toe vir ons.”

Hy stel kwotasies saam vir fabrieke en Leonie is ’n haarkapster by 2Dey4 op Sasolburg. “Ons moet baie opoffer, ons tyd aan die familie en gesin en moet by die werk afvat, maar dis alles die moeite werd om ander te help,” meen hy.

Hy en Leonie ken mekaar al van gr. 3 af: eers gekys, verlief en verloof, en toe vier jaar gelede getroud. Hulle is albei 29.

“Die tyd stap aan. Ons wag eers dat Markus uit sy doeke is, voor ons aan ons tweede enetjie beplan,” vertel Edmund.

Leonie het van surrogaatskap op die internet gelees en vir hom vertel dis iets wat sy graag vir iemand wil doen.

“Ek was eers gekant daarteen, want ek wou nie my vrou se gesondheid op die spel plaas nie,” erken hy.

Hulle het op ’n aanlyn groep vir surrogate afgekom, en deur hulle by dokters uitgekom wat hulle albei gerusgestel het dat dit 100 persent veilig is en dat mooi na haar omgesien sal word.

“Dis vir ons ’n geloofsaak en ons kry ons antwoorde van die Vader af. Ons is terdeë bewus daarvan dat dit nie ons kind is nie, dat ons hom of haar moet afstaan,” sê Edmund. Die ander paartjie se eiersel en sperm word gebruik.

Klein Markus was te klein aan die begin van die surrogaatskap, maar noudat die tyd aanstap, sal hy moontlik vrae hê. “Ons het nog nie gedink wat ons vir hom gaan sê en hoe nie. Sy vrae sal ons lei.”

Edmund het op soms kwetsende kommentare by ’n storie oor ’n ander surrogaatma gereageer:

“Jammer, ek is nou die enigste man hier. Ek het as ’n man van ’n surrogaat beleef wat dié vroue doen vir iemand anders. Dit is ongelooflik mooi. Hulle offer so baie op om een van God se beste geskenke aan iemand te gee wat jare droom oor ’n gesin,” het hy geskryf.

“As surrogaatskap so ’n groot sonde is, dan moet hart-, nier-, long- of wat ook al oorplantings ook sonde wees. Sien, God het die mens die verstand en kennis gegee om dit te doen. As ’n mens dit nie mag doen nie, sou dit nie gewerk het nie, soos byvoorbeeld om die mens te kloon,” het hy gereageer.

“Asseblief, mense, gee die girls meer respek, want môre wil jy dalk hê een van hulle moet jou kind dra wanneer jy (daarna) smag . . . om ’n mamma te wees. Dié vroue maak ander gesinne heel.”

Wat jy moet weet

• Volgens die Surrogacy Advisory Group moet paartjies in ag neem dat die sukses van ’n surrogaatswangerskap afhang van die gehalte en ouderdom van die eierselle, nes met ’n gewone swangerskap. Surrogaatswangerskap is dus nie altyd suksesvol nie.

• Gesels met jou dokter oor of jy ’n eier- of spermskenker of surrogaat kort. Volgens die Surrogacy Advisory Group is eierskenkings meer geredelik beskikbaar. Daar is ’n tekort aan surrogaatma’s in Suid-Afrika, aangesien net ’n hand vol vroue bereid is om die emosionele, sielkundige en mediese verantwoordelikheid te dra.

• Die eiers en sperm van een of albei van die voorgenome ouers moet gebruik word.

• Neem in ag dat surrogaatskap ingewikkeld en duur is, en dat dit eers oorweeg moet word wanneer jou dokter meld dat jy glad nie self ’n baba kan dra nie.

• Om as surrogaat op te tree, moet jy aan verskeie mediese en wetlike kriteria voldoen. Jy moes byvoorbeeld minstens een swangerskap en suksesvolle geboorte gehad het en ’n kind van jou eie hê.

• Die surrogaatma en ouers kan self besluit tot watter mate en hoeveel kontak hulle wil hê. Kies ’n surrogaatagentskap wat albei partye se behoeftes in ag sal neem.

Ekstra bronne: surrogacy.co.za, giftovlife.co.za

Wat jy moet weet

• Volgens die Surrogacy Advisory Group moet paartjies in ag neem dat die sukses van ’n surrogaatswangerskap afhang van die gehalte en ouderdom van die eierselle, nes met ’n gewone swangerskap. Surrogaatswangerskap is dus nie altyd suksesvol nie.

• Gesels met jou dokter oor of jy ’n eier- of spermskenker of surrogaat kort. Volgens die Surrogacy Advisory Group is eierskenkings meer geredelik beskikbaar. Daar is ’n tekort aan surrogaatma’s in Suid-Afrika, aangesien net ’n hand vol vroue bereid is om die emosionele, sielkundige en mediese verantwoordelikheid te dra.

• Die eiers en sperm van een of albei van die voorgenome ouers moet gebruik word.

• Neem in ag dat surrogaatskap ingewikkeld en duur is, en dat dit eers oorweeg moet word wanneer jou dokter meld dat jy glad nie self ’n baba kan dra nie.

• Om as surrogaat op te tree, moet jy aan verskeie mediese en wetlike kriteria voldoen. Jy moes byvoorbeeld minstens een swangerskap en suksesvolle geboorte gehad het en ’n kind van jou eie hê.

• Die surrogaatma en ouers kan self besluit tot watter mate en hoeveel kontak hulle wil hê. Kies ’n surrogaatagentskap wat albei partye se behoeftes in ag sal neem.

Ekstra bronne: surrogacy.co.za, giftovlife.co.za