Nuwe wetgewing is daarop gemik om “vervoer teen vergoeding” te verbied. Maar wat beteken dit en wat is die omvang van die wetgewing? Die Justice Project behandel van die onsekerhede oor wat dit dek en wat nie. Gewysigde regulasie 250 oor vervoer agterop bakkies sal vanaf 11 Mei 2017 van krag wees.

250. Mense mag nie teen vergoeding in die laairuim vervoer nie

1. Geen persoon sal enige mens teen vergoeding in die laairuim van ’n motorvoertuig op ’n openbare pad vervoer nie.

2. Skoolkinders en mense mag nie teen vergoeding in die laairuim van ’n motorvoertuig vervoer word nie

3. Geen mens sal skoolkinders teen vergoeding in die laaruim van ’n motorvoertuig op ’n openbare pad vervoer nie.

4. Geen mens sal enige ander mens teen vergoeding in die laairuim van ’n motorvoertuig vervoer nie, met dien verstande dat die bepalings van hierdie subregulasie nie sal geld ten opsigte van ’n voertuig wat aan die bepalings van die Vervoerwet voldoen nie.

Let wel: Die bepaling sal eers vanaf 11 Mei 2017 geld. [caption id="attachment_168779" align="aligncenter" width="600"]Vyf-en-twintig mense is beseer toe die bakkie waarmee hulle gery het, Vrydag, 14 April 2015, op die R28 naby die Grasmere-afrit in die Vaal-gebied gerol het. Foto verskaf (ER24) Vyf-en-twintig mense is beseer toe die bakkie waarmee hulle gery het, Vrydag, 14 April 2015, op die R28 naby die Grasmere-afrit in die Vaal-gebied gerol het. Foto verskaf (ER24)[/caption] 247. Omstandighede waaronder mense op ’n goederevoertuig vervoer mag word Geen mens sal ’n goederevoertuig wat mense vervoer op ’n openbare pad bedryf nie, tensy die gedeelte van die voertuig waarin sodanige mense vervoer word, bedek is tot op ’n hoogte van — (a) minstens 350 millimeter bo die oppervlak waarop sodanige mens sit; of (b) minstens 900 millimeter bo die oppervlak waarop sodanige mens staan, op ’n wyse en met ’n materiaal wat sterk genoeg is om te verhoed dat sodanige mens van sodanige voertuig afval wanneer dit beweeg.

Met dien verstande dat geen mens saam met enige gereedskap of goedere, buiten hul persoonlike besittings, in die laairuim vervoer sal word nie, tensy die deel waarin sodanige mense vervoer word met ’n afskorting geskei is van die deel waarin sodanige goedere vervoer word.

Vir duidelikheid: Die “laairuim van ’n voertuig” is enige deel wat spesifiek ontwerp is vir die vervoer van iets anders as passasiers.

In die tipiese toepassing beteken dit “agterop bakkies en ander vragvoertuie”, maar dit kan ook die kattebak van ’n motor, luikrug of minibus beteken.

[caption id="attachment_169328" align="aligncenter" width="600"]Altesaam 25 mense is op 20 April in ’n botsing tussen ’n bakkie en ligte voertuig op die N1-snelweg voor die R21 in Pretoria beseer.Foto verskaf: ER24 Altesaam 25 mense is op 20 April in ’n botsing tussen ’n bakkie en ligte voertuig op die N1-snelweg voor die R21 in Pretoria beseer.Foto verskaf: ER24[/caption] Eenvoudig gestel: Dit was voorheen onwettig om enigiemand teen vergoeding in die laairuim van ’n voertuig te vervoer – maar vanaf 11 Mei 2017 sal dit onwettig wees om skoolkinders en/of enige ander mense in die laairuim van ’n voertuig te vervoer, tensy die vervoeroperateur in die laaste geval om ’n permit aansoek gedoen en betaal het om dit in ooreenstemming met wetgewing te doen. Ongelukkig het heelwat verkeerde inligting met die regulasiewysiging gepaardgegaan. Dit is belangrik om daarop te let dat daar buiten die voorskrifte in regulasie 250 hier bo en in regulasie 247, wat die omstandighede vervat waaronder mense in die laairuim van ’n voertuig vervoer mag word, geen ander wetlike riglyne is wat die vervoer van mense agterop bakkies reguleer nie.

Daar bestaan spesifiek glad geen beperking op die aantal mense wat in die laairuim van ’n voertuig vervoer mag word nie; met dien verstande dat alle passasiers in die laairuim aan die bepalings van regulasie 247 sal voldoen en dat die bruto voertuigmassa van die voertuig nie oorskry (oorlaai) word nie.

Daar is ook geen vereiste dat ’n kap teenwoordig moet wees nie.

Regulasie 247 skryf die volgende voor:

“Geen mens sal ’n goederevoertuig wat mense vervoer op ’n openbare pad bedryf nie, tensy die deel van die voertuig waarin sodanige mense vervoer word toegemaak is tot op ’n hoogte van —

(a) minstens 350 millimeter bo die oppervlak waarop sodanige mense sit; of

(b) minstens 900 millimeter bo die oppervlak waarop sodanige mens staan, op ’n wyse en met ’n materiaal wat sterk genoeg is om te verhoed dat sodanige mens van sodanige voertuig afval wanneer dit beweeg. Met dien verstande dat geen mens saam met enige gereedskap of goedere, buiten hul persoonlike besittings, in die laairuim vervoer sal word nie, tensy die deel waarin sodanige mense vervoer word met ’n afskorting geskei is van die deel waarin sodanige goedere vervoer word.” Dit is belangrik om daarop te let dat die vereiste vir mense om minstens 350 mm onder die kante en agterklap van ’n bakkie te sit ’n minimum is en dit onwettig is vir sodanige mense om bo hierdie lyn te sit of staan. As hulle staan, dan moet die kante en agterklap minstens 900 mm hoog wees. Alte dikwels sien ’n mens mense agterop bakkies staan en/of op die kantpanele van bakkies of op ander goed (soos meubels, sand, ens.) agterop bakkies sit. Dis totaal onwettig; tog word dit selde afgedwing.

Die aanbring van ’n kap wat bloot dien om sodanige mense teen die elemente te beskerm, word nêrens in die Nasionale Padverkeerwet of sy Regulasies voorgeskryf nie. En dit sou beuselagtig wees, gegewe dat kappe absoluut geen padveiligheidsvoordeel aan passasiers bied nie buiten om te verseker dat hulle nie uitval nie in die normale bedryf van daardie voertuig.
’n Onderneming wat sy eie werkers/werknemers in die laairuim van ’n voertuig vervoer, kan nie redelik omskryf word as om dit teen vergoeding te doen nie, selfs al vervoer die onderneming sodanige werkers/werknemers na/van ’n perseel anders as hul eie werkperseel, met dien verstande dat die betrokke onderneming nie sodanige werkers/werknemers ’n fooi vir daardie vervoer hef nie. So ook as ’n ouer ander ouers bystaan deur hul kinders na en van die skool, ’n sportbyeenkoms of soortgelyke uitstappie te vervoer en dit doen sonder om enige betaling te versoek/aanvaar, dan mag skoolkinders agterop ’n bakkie vervoer word.

Bronne: arrivealive.co.za, ja-sa.org