Party kenners meen hierdie voorskoolse onderwys lê ’n belangrike grondslag vir kinders se skoolloopbaan, maar nuwe ondersoeke wys gr. R gee hulle nie noodwendig so ’n groot voorsprong soos voorheen geglo is nie.

Hoe belangrik is gr. R nou eintlik? Ons het gaan uitvind.

Gee gr. R jou kind ’n voorsprong?

Navorsers aan die Universiteit Stellenbosch het onlangs die akademiese prestasie vergelyk van leerders tussen gr. 1 en 6 wat gr. R voltooi het en dié wat nie in gr. R was nie. Die studie het spesifiek wiskunde en huistaal bekyk. Navorsers het bevind gr. R het ’n klein uitwerking in Suid-Afrika, dieselfde as 12 dae se bykomende onderrig in wiskunde en 50 dae in huistaal. Twaalf en selfs 50 dae se ekstra onderrig is betreklik min, gegewe dat daar sowat 200 skooldae in die jaar is.

Die navorsers het ook bevind gr. R gee kinders in beter toegeruste skole in ’n mate ’n voorsprong, maar dit het geen merkbare verskil gemaak aan kinders in armer skole nie. Hulle skryf dit daaraan toe dat hierdie skole dikwels te min opgeleide onderwysers, steunnetwerke vir leerders en ouerondersteuning het.

Pleks daarvan dat gr. R die gaping tussen kinders in gegoede en armer skole kleiner maak en alle skoolbeginners dieselfde grondslag help gee, maak dit blykbaar die gaping tussen bevoorregte en minder bevoorregte leerders selfs groter.

Is gr. R dan nutteloos?

Glad nie, sê die kenners.

Die studie meet net die voorsprong wat gr. R kinders in wiskunde en taal bied, maar hulle kan baie ander waardevolle lesse in dié graad leer, sê dr. Cristine Scolari, ’n Johannesburgse kliniese sielkundige.

“Dit help kinders gewoond raak aan die skoolomgewing, stel hulle gerus en maak hulle gewoond aan wat van hulle verwag word.”

Daarom stel sy voor dat kinders hul laerskoolloopbaan begin aan dieselfde skool waarin hulle in gr. R was.

Gr. R hou ook die volgende voordele in vir jou kind, sê Christine:

  • Hy leer sosiale vaardighede aan wat hy nodig het vir interaksie in die klaskamer en om maats te maak.

-       Dit leer hom gesag respekteer, ’n onderwyser se opdragte uitvoer en sy emosies beheer.

-       Dit lê ’n grondslag vir lees, skryf en syferwerk.

-       Dit help sy hand-oog-koördinasie en liggaamlike vaardighede ontwikkel.

Hoe kan ek my kind skoolgereed help maak?

Hier is Christine se wenke:

-       Laat haar in die kombuis help. Dit verg syfervaardighede om bestanddele af te meet.

-       Lees elke dag vir haar voor en spoor haar aan om self te lees.

-       Nooi gaste uit en moedig interaksie tussen mense by jou huis aan.

-       Skep vir haar geleentheid om met ander kinders te speel en sosiale vaardighede aan te kweek.

-       Legkaarte is ’n uitstekende manier om haar logies te leer dink.

Is my kind skoolgereed?

Teen die tyd dat hy skool toe gaan, moet ’n kind al:

-       alleen badkamer toe kan gaan, hom aantrek en self eet;

-       sy naam en ouderdom ken en dit kan sê;

-       reëls gehoorsaam;

-       gewillig wees om met maats te speel, beurte te maak en te deel;

-       emosionele intelligensie hê, soos om nuwe take te verrig, ’n verandering in sy roetine te hanteer en sy emosies te beheer;

-       basiese kommunikasievaardighede hê en sy gedagtes kan verwoord;

-       ’n pen of potlood kan vashou, eenvoudige ontwerpe kan oorteken, sy naam skryf en enkele letters herken;

Hoe werk gr. R in Suid-Afrika?

In Suid-Afrika is gr. R deel uit van die departement van basiese onderwys se nasionale leerplan. ’n Kind moet minstens vier jaar oud wees om vir gr. R in te skryf en minstens vyf wees op 30 Junie van haar gr. R-jaar.

In gr. R word leerders in hul huistaal, wiskunde en lewensvaardighede onderrig.

Al is gr. R nie verpligtend is nie, het die onderwysdepartement einde verlede jaar ’n beleidsdokument aanvaar ingevolge waarvan dit verpligtend sal word. Dié verpligte voorskoolse onderwys kan kinders se skoolloopbaan van 12 jaar tot 13 of 14 jaar verleng, na gelang van of hulle kind een of twee jaar in gr. R deurbring.

Dit is nog nie wet nie; die departement wil gr. R eers teen 2019 verpligtend maak.

Ekstra bronne: http://resep.sun.ac.za; www.education.gov.za

-        Mieke Vlok