Moenie die besluit ligtelik opneem nie

Mari-Lynn Kent, wat haar dogter Emma (11) vanjaar tuis begin onderrig het, het sowat ’n jaar geworstel met die besluit om haar kind uit die openbare skool te haal. “Dis ’n groot besluit, en as  jy verkeerd besluit, ly jou kind daaronder.”

’n Aantal faktore het Mari-Lynn aangespoor om haar dogter tuisonderrig te gee. Emma het ’n baie besige buitemuurse skedule, maar moeilikheid met boelies by die skool en die eksplisiete gesprekke tussen 11-jariges oor seks was ook ’n motivering. “Ek het ook gevoel daar was nie sorg daar nie, veral wat boelies betref,” sê sy. Die kind wat langs Emma gesit het, het haar geslaan. Ek moes drie keer met die onderwyser praat voor sy geskuif is.”

Dissipline is belangrik

Tuisonderrig stel Emma in staat om te fokus op haar passie: dans. “Ons probeer hard werk, en hou Vrydae oop vir haar buitemuurse aktiwiteite soos ballet, klavier, drama en koor,” sê Mari-Lynn.

Mari-Lynn, ’n ma van twee, se benadering tot tuisonderrig is baie gestruktureerd. ’n Afstandsonderrigmaatskappy verskaf die kurrikulum en laat weet watter handboeke sy nodig het. “Ek wou alles onder een sambreel hê. Die maatskappy gebruik ook onderwysers om eksamens en die kurrikulum op te stel,” verduidelik sy. “Hulle gee raad oor hoeveel werk jy elke week moet doen sodat jy nie agter raak nie.”

Wat van eksamens?

Die maatskappy vereis van studente om in Junie en Desember eksamens af te lê. “Sy kan dit by die huis aflê, maar daar moet ’n moderator wees. Ek word nie toegelaat om dit te doen nie. Ek kan iemand anders vra, wat ’n beëdigde verklaring moet teken wat sweer dat Emma in eksamenomstandighede geskryf het.”

As Emma dan na ’n tradisionele skool terugkeer, sal sy die sertifikate hê wat bewys dat haar opvoeding volgens standaard is en sal sy nie ’n intreevlakeksamen hoef te skryf nie. Mari-Lynn beplan om haar dogter tot hoërskool tuis te onderrig. “Emma wil na ’n tradisionele hoërskool gaan en as sy later steeds so voel, sal ek haar een laat bywoon.’

’n Informeler benadering

Ander ouers verkies ’n informeler benadering tot tuisonderrig, sê Bouwe van der Eems van die Vereniging vir Tuisonderwys. “Party ouers verkies om hulle te laat lei deur die kind se belangstellings, en fokus op die vakke waarin die kind belangstel. Jy hoef nie die kurrikulum slaafs na te volg nie. Ouers het ’n wye keuse kurrikulums.”

Hoe matrikuleer tuisonderrigte kinders?

As jy wil hê jou kind moet ’n Suid-Afrikaanse matriekkwalifikasie hê, moet jy van gr. 10 af die nasionale kurrikulum volg. ’n Tuisonderrigte kind moet take indien en eksamens aflê net soos dié in tradisionele skole. Ouers kan dit doen deur tuisonderrigkurrikulumverskaffers.

Baie verkies internasionale matriekkwalifikasies, soos die Britse Cambridge- of die Amerikaanse GED-diploma, bo die Suid-Afrikaanse matriekkwalifikasie. Anders as ’n Suid-Afrikaanse kwalifikasie moet jy net eksamens aflê, sê Bouwe.

Die voordele van tuisonderrig

  • Die kind kan teen hul eie pas werk, sê Anel Annandale, ’n kindersielkundige van Kaapstad. “Kinders wat tuisonderrig word, neem baiekeer groter verantwoordelikheid vir hul eie leer en ontwikkeling.
  • Volgens Anel gee dit jou kind meer buigsaamheid rakende tyd. “Dit stel ’n kind met ’n tydrowende belangstelling, soos gimnastiek of perdry, in staat om hul skoolwerk om oefentye te skeduleer,” voeg sy by.
  • “Groepsdruk, geboelie en hoë mededingendheidsvlakke is minder van ’n faktor by sulke kinders,” sê Anel.
  • Tuisonderrig kan lei tot hegter gesinsbande, sê Raquel Ferreira, ’n opvoedingsielkundige van Johannesburg. “Lang tye saam versterk gesinsverhoudings, nie net tussen die kind en hul ouers nie, maar ook met hul sibbe. Soos hulle mekaar leer ken, vorm hulle bande wat ’n leeftyd hou,” sê sy.
  • Een-tot-een-opvoeding beteken daar is meer tyd om werklik te leer en te onderrig, se Anel. “Onderwysers is tradisionele skole mors baiekeer tyd met dissiplineprobleme wat opduik slegs omdat daar so baie leerders in ’n klas is,” sê sy.
  • Tuisonderrig is dikwels gepas vir kinders met leerprobleme omdat ouers meer in diepte kan fokus op spesifieke vakgedeeltes waarmee die kind sukkel, sê Anel. “Baie van die gedragsprobleme wat met leerprobleme geassosieer word, soos die hiperaktiwiteit en impulsiwiteit wat kinders met aandaggebreksteuring sukkel, word makliker by die huis as in ’n tradisionele klaskamer gehanteer.”
  • As die kind nie in ’n tradisionele of remediërende skool vorder nie, is tuisonderrig dalk jou beste opsie, sê Megan Robinson, ’n opvoedingsielkundige van Johannesburg. Tuisonderrig kan goed werk vir die unieke kind wat al die ander opsies sonder sukses beproef het. So ook kan ’n kind met ’n siekte of liggaamlike probleem geen ander opsie hê nie. ’n Kind met ’n ernstige emosionele of sosiale steuring gaan ook goed met tuisonderrig oor die weg kom.”

Van die nadele van tuisonderrig

  • “Tuisonderrig kan dalk probleme veroorsaak met universiteitstoelating en hanteringsvaardighede,” sê Megan. “Dikwels gaan tuisonderrigte kinders sukkel om aan te pas by die eise wat die universiteitslewe of wêreld van werk aan hulle stel.
  • Kinders kan dalk leergeleenthede misloop, voeg sy by. “Tradisionele skole leer die kind oor meer as net die kurrikulum en verskaf die ontwikkelende kind met belangrike vaardighede en lewenslesse. Dit leer byvoorbeeld sosiale interaksie, dissipline en struktuur, morele ontwikkeling, leierskapsvaardighede en ander belangrike lewensvaardighede.”
  • Tuisonderrigte kinders loop dikwels gesonde mededinging en buitemuurse herinneringe mis, sê Raquel. “Ouers moet hul kinders by klubsport betrokke kry sodat dié aspek ook kan ontwikkel.”
  • Dit kan onmoontlik wees vir ouers om werk en tuisonderrig te balanseer. “Baiekeer moet ’n ouer ophou werk sodat hulle die tyd het om die kind te onderrig, maar dan het dit ook ’n verlies aan inkomste tot gevolg,” sê Anel.
  • Anel waarsku ook dat tuisonderrigte kinders soms minder kans het om met kinders van hul eie ouderdom te sosialiseer, en dan teruggetrokke in sosiale omgewings kan word. “Kinders wat baie gesellig is of wat goed vaar in groepsaktiwiteite vaar in die algemeen beter in tradisionele skole.”
  • Party vakke moet eerder deur bekwame onderwysers onderrig word, sê Raquel. “Party ouers sukkel met vakke soos algebra en fisika. Hulle sal dalk ’n privaat onderwyser moet inspan.”

Pasop vir dié uitdagings

  • Tuisonderrig is harde werk, sê Bouwe. “Jy moet voorberei en bereid wees om opofferings te maak, veral wat jou tyd betref. Tuisonderrig hou nooit op nie; dis 24 uur per dag en sewe dae per week oop.”
  • Tuisonderrig is nie die norm nie, voeg Bouwe by, en nie almal gaan saamstem met jou keuse nie. Jy sal dit dalk gereeld moet verdedig.
  • Skole het meer hulpbronne as ouers wat tuis onderrig. “Ouers het dalk nie toegang tot dieselfde hulpbronne as skole nie. Om byvoorbeeld ’n chemie-eksperiment tuis te demonstreer kan meer tyd en geld kos as by ’n tradisionele skool met ’n laboratorium,” sê Anel.

Is jy reg vir die verantwoordelikheid?

Tuisonderrig is ’n groot verantwoordelikheid, waarsku Bouwe. “Wanneer jy jou kind se opvoeding in jou hande neem, aanvaar jy groot verantwoordelikheid,” sê hy. “Dit kan op jou gewete rus en jy kan jou afvra of jy die regte ding doen vir jou kind se opvoeding en toekoms. Daar is egter baie ondersteuningsgroepe en aanlyn besprekingsforums waar ouers mekaar kan ondersteun en raad vra.”

-Petro-Anne Vlok