Die vreugde van ’n nuwe baba in die huis kom alte dikwels met ’n groot rekening. Doen dus vroegtydig jou huiswerk oor hoe jy voordele soos ’n mediese fonds en werkloosheidsversekering ten beste kan benut. 

Kry jou sake vroeg reg 

Onthou, splinternuwe lede van ’n mediese fonds (mense wat vir die eerste keer aansoek doen of ná ’n breuk van langer as 90 dae) kry in die algemeen geen dekking in die eerste drie maande nie. En as jy swanger is met aansluiting, word swangerskap en bevallings in die eerste 12 maande van jou lidmaatskap nie gedek nie. Dus moet mense wat ’n kind beplan, maar nog nie tot ’n mediese fonds behoort nie, goed beplan rondom die wagtydperk. As jy aangesluit het sonder die wete dat jy swanger is, dit later uitvind en dan voordele vra, kan die fonds moontlik aanvoer dit was ’n niebekendmaking en jou lidmaatskap kanselleer. As jy daaroor ongelukkig is, kan jy by die Raad op Mediese Skemas kla (www.medicalschemes.com of bel 086-112-3267).

Skuif na ’n ander fonds

Jy is reeds ’n lid van ’n mediese fonds en swanger, maar jy wil by ’n ander fonds aansluit. Wat is die wagtyd? As jy langer as twee jaar by jou huidige fonds is, behoort die wagtyd op volle dekking by die nuwe fonds nie langer as drie maande te wees nie. In dié tyd sal jy net die voorgeskrewe minimum voordele kry vir byvoorbeeld chroniese toestande soos hoë bloeddruk, hoë cholesterol, diabetes en asma, en lewensgevaarlike oestande, verduidelik Deon Heydenrych van Optivest Health Services. Maar as jy korter as twee jaar by jou fonds was, kan die nuwe fonds jou 12 maande lank uitsluit van enige dekking vir ’n bestaande toestand of beplande prosedure soos ’n bevalling.

Wat word gedek?

Swangerskapvoordele verskil natuurlik afhangend van die fonds en opsie wat jy kies. Fondse soos Momentum, TopMed, Bonitas en Medihelp betaal gemiddeld vir tot 12 konultasies by die ginekoloog en twee 2D-sonars. Party fondse betaal ook vir twee roetine-besoeke aan ’n pediater ná die geboorte teen die standaardtarief. Die meeste fondse aanvaar registrasie vir swangerskapvoordele eers nadat jy 12 weke swanger is. Nie alle fondse sal ’n beplande keisersnit betaal nie. Ander vereis dat jy dit by ’n sekere dokter of hospitaal laat doen.

Werknemersvoordele

As jou salaris nie volledig uitbetaal word tydens jou kraamverlof nie, kan jy van jou werkloosheidsversekering eis – as jy getrou daartoe bygedra het! Sedert 2010 geld dit ook vir vroue wat nie Suid-Afrikaanse burgers is nie; jy moet ’n werkpermit hê en bydra tot die werkloosheidversekeringsfonds (WVF). Sake-eienaars kan eis as hulle lede van ’n beslote korporasie is; alleeneienaars kan nie. Dit werk so: Jou werkgewer betaal ’n persentasie (byvoorbeeld 75 persent) van jou salaris terwyl jy op kraamverlof is. Jy kan dan die oorblywende 25 persent van die WVF eis. Organisasies soos www.momsuifassist.co.za sal teen ’n fooi die eis namens jou hanteer. As jy in die laaste vier tot vyf jaar enigiets anders as kraamvoordele van die departement van arbeid geëis het (byvoorbeeld omdat jy afgelê is), sal jy nie kan eis nie. Kontak die departement om te hoor wat jou WVF-status is.

Hoe lank kan jy eis?

Jy kan kraamverlofvoordele vir tot 121 aaneenlopende dae (vier maande) van die departement eis, maar dit hang ook af van hoe gereeld jy in die laaste vier jaar tot die WVF bygedra het. In ’n neutedop kry jy vir elke ses maande wat jy werk, een maand se voordele vir ’n maksimum van vier maande. As jy ’n miskraam in die derde termyn van jou swangerskap of ’n doodgebore baba het, kan jy vir tot ses weke eis.

Wakker wenk:

Jou baba het dadelik dekking, maar onthou om die kleinding binne 30 dae ná die geboorte te laat registreer.

- Letitia Watson