Daar sal in die komende maande van gr. 9’s, wat hulle voorberei om aanstaande jaar die finale fase van hul skoolloopbaan te begin, verwag word om hul matriekvakke te kies.

[caption id="attachment_125487" align="alignnone" width="600"]Foto: Flickr Foto: Flickr[/caption]

Volgens ’n deskundige is daardie besluit egter gans en al te belangrik om opsy te skuif tot dan, want dit behoort reeds ’n topprioriteit te wees vir leerders wat hulself die beste kans wil bied op sukses in gr. 12 en daarna.

“Gr. 9-leerders sal teen die einde van die jaar die geleentheid kry om die vakke te kies wat hulle in die laaste drie jaar van hul skoolloopbaan gaan volg en waarvoor hulle gedurende die nasionale senior sertifikaateksamen in 2019 getoets gaan word,” het Nola Payne, fakulteitshoof: inligtings- en kommunikasietegnologie by die Onafhanklike Instituut vir Opvoeding, die grootste en mees geakkrediteerde privaat instelling vir hoër onderwys, gesê.

“Dit is ’n uiters moeilike keuse om te maak, en daar is baie faktore wat in ag geneem moet word,” sê Nola, en voeg by dat hierdie keuses ’n diepgaande uitwerking gaan hê op die kwalifikasies waartoe leerders toegang sal hê en gevolglik die loopbane wat hulle sal kan volg.

“Die keuse van vakke behoort nie gegrond te word op ’n gevoel in jou binneste of impulsiwiteit wat makliker vakke betref nie. Hulle moet baie versigtig gekies word en slegs nadat daar behoorlike navorsing gedoen is oor die implikasies wat die keuse van sekere vakke inhou bo die keuse van ander. Die beste manier om te werk te gaan om vakkeuses later vanjaar te maak, is om onmiddellik deurentyd jou opsies te begin oorweeg en hulle te verfyn soos die maande aanstap.

“Dit is een van die eerste geleenthede wat leerders van hierdie ouderdom sal hê om strategiese besluitneming, wat ’n groot uitwerking op hul lewens sal hê, te oefen. Dit behoort beskou te word as ’n opwindende eerste stap na hul toekoms as volwassenes, en dit sal ook ’n waardevolle stuk leergereedskap wees.”

Lees ook: Vyf stappe om vir die finale eksamen voor te berei

Volgens Nola kan die proses minder intimiderend gemaak word as jy by die volgende riglyne hou:

WEET JY AL WAT JY WIL STUDEER? DOEN DAN NOU NAVORSING OOR TOELATINGSVEREISTES.

As jy reeds weet wat jy wil doen, bestudeer dan die webtuistes van openbare sowel as privaat hoëronderwysinstellings om seker te maak wat hulle verlang, en gebruik hul vereistes as gids by jou vakkeuses.

Dis baie belangrik dat jy kyk na verskillende inrigtings en kursusse binne jou veld sodat jy ná matriek ietwat van ’n keuse het, asook ’n Plan B.

WEET JY NOG NIE? SORG DAN DAT JY SOVEEL OPSIES OOPHOU AS WAT JY KAN.

Dié wat nog nie heeltemal seker is van hul toekomsplanne nie, behoort ’n kombinasie van vakke te kies wat vir hulle heelwat beweegruimte en keuses laat, waaronder wiskunde en wetenskap.

Leerders wat juis met daardie vakke sukkel, behoort dit te oorweeg om slegs een van hulle te behou en hul pogings daarop te konsentreer. En volgens Nola behoort wiskundegeletterdheid slegs as ’n laaste uitvlug oorweeg te word.

NEEM IN AG WAT JOU GELUKKIG MAAK

Terwyl jy van dag tot dag by jou lessenaar sit, van klaskamer tot klaskamer beweeg en jou huiswerk doen, behoort jy bedag te wees op die vakke wat jou lewendiger laat voel as die ander.

Bepaal watter vakke jou belangstellings en drome oor ’n loopbaan weerspieël en sluit hulle in. En doen noukeuring navorsing oor die manier waarop jou geliefkoosde vak in die loopbaanwêreld gebruik word of van nut is aangesien jy moontlik meer – en interessanter – keuses het as dié waarvan jy op die oomblik weet.

Lees ook: Help, my kind is bang vir ’n skoolvak!

HOU DIT WAARIN JY GOED VAAR IN GEDAGTE

Kies minstens twee vakke waarin jy werklik goed vaar.

Toelating tot hoër onderwys is op vermoë gegrond, dus maak dit sin as jy goed vaar in sekere vakke eerder as om swak te vaar in almal omdat jy slegs toelatingsvakke gekies het.

MOENIE JOU WAARDE ONDERSKAT NIE

Jy kan dalk dink jy het nie ’n kans om goed genoeg punte te behaal om ná matriek aan te gaan met hoër onderwys nie.

Maar onthou, die Suid-Afrikaanse nasionale senior sertifikaat het vier slaagvlakke.

Een van hulle is die slaagsyfer vir ’n graadkursus, maar jy kan ook kwalifiseer om vir ’n diploma of hoër sertifikaat te studeer.

Twee van hierdie kwalifikasies, wat gewoonlik beroeps- of loopbaangerig is, kan jou onmiddellike toegang gee tot die arbeidsmark en selfs graadstudies as jy dit later sou wou doen.

Daar is ook keuses vir openbare of privaat beroepsopleidingskolleges (VET-kolleges), of jy kan selfs ’n entrepreneur wees en jou eie besigheid begin.

“Die sleutel tot die beste vakkeuses vir jou toekoms self is om te sorg dat jy deeglik en teen ’n gemaklike pas navorsing doen sodat jy nie oorhaastig hoef te besluit nie. Moenie uitstel tot die einde van die jaar nie, want dan kan jy dalk in die versoeking kom om sommer net dieselfde blokkies te merk as jou maats, en so stel jy jou bloot aan frustrasie en teleurstelling,” sê Nola.

Ander stories op Huisgenoot.com:

Raad met ’n kind wat net op buitemuurs fokus

Skep ’n roetine vir die skooljaar

Help! My kind onderpresteer

Sal my kind beter presteer in ? enkelgeslagskool of ‘n gemengde een?

Motiveer jou kind wat onderpresteer