Studies toon mense sit gemiddeld tussen 0,5 en 1 kg oor die feestyd aan. Dit klink nie na veel nie, maar ’n artikel wat verlede jaar in die wetenskaptydskrif Physiology & Behavior gepubliseer is, het bevind baie mense verloor nooit daardie ekstra kilogram nie.

Dit is geneig om elke jaar meer te raak en later is jy nie net oorgewig nie; jy vergroot ook jou risiko vir gesondheidsprobleme soos hartsiektes en diabetes, wat gewoonlik daarmee gepaardgaan.

Laat vanjaar anders wees deur seker te maak jy sit in die eerste plek nie daardie ekstra kilogram aan nie. Om jou taak te vergemaklik, het ons dieetkundiges gevra wat hulle doen om hul eetgewoontes oor die Kerstyd op die regte spoor te hou en daarna het ons hierdie tienpuntplan opgestel.

1. MOENIE ONTBYT OORSLAAN NIE

Dit is die belangrikste maaltyd van die dag, volgens Tanya Alberts, ’n dieetkundige van Johannesburg. “Ontbyt gee jou metabolisme ’n hupstoot, dit gee jou energie en help jou konsentreer,” sê sy. “Navorsing het getoon dat mense wat ’n gebalanseerde ontbyt eet, geneig is om minder te weeg as diegene wat nie ontbyt eet nie.”

Toni Brien, nog ’n dieetkundige van Johannesburg, meen ’n goeie ontbyt help dat jy nie goed eet wat jy weet jy moet uitlos nie, en dit lei daartoe dat jy moontlik nie met jou volgende maaltyd oorboord sal gaan nie.

Volgens Tanya behoort die volmaakte ontbyt uit twee eiers en ’n koppie gemengde groente te bestaan. Voorbeelde van vinnige, voedsame ontbytgeregte sluit in: gewone jogurt met vrugte en gerolde hawermout of hoëvesel-semels; grondboontjiebotter en piesang op volkoringroosterbrood, en laevet-maaskaas en/of avokado op heelgraanroosterbrood.

Lees ook: ’n Baie belangrike dieetaanvulling waarvan almal moet weet

2. BEPLAN VROEGTYDIG

Die ergste ding wat jy in die vakansie kan doen, is om net met die stroom saam te gaan wat kos betref. Dit is ’n seker pad na oorboord gaan.

“Gedurende die vakansie beplan ek steeds my maaltye vir die komende week, dus is ek voorbereid wanneer die chaos van die vakansie op my toesak. Of dit nou middag- of aandete is of happies in die verbygaan, ’n plan hou my gefokus,” sê Tanya.

3. KYK NA JOU PORSIEGROOTTE

Die geheim van opdiengroottes lê in jou hand. Dit gaan nie net oor wat jy eet nie – dit gaan oor hoeveel, sê Toni. Gebruik jou hand as gids: Die grootte en dikte van jou palm bepaal jou proteïenporsie (mans kan twee palmgroottes kry), jou vuis is jou groenteporsie, jou bakhand bepaal ’n porsie koolhidrate en jou duim is jou porsie vet.

“Indien jy by die korrekte porsiegroottes hou, is dit ’n goeie manier om jou kilojoule-inname te beheer, selfs in die geval van ’n ryk maaltyd,” is die mening van Alex Royal, ’n dieetkundige van Kaapstad.

Toni beveel dit ook aan as gids wat die bederfies af en toe betref. “Ek gun myself ’n klein bietjie van die goed wat ek weet nie in ’n gesonde eetplan hoort nie – dus sal ek ’n bietjie Kersfeespoeding of koekstruif eet, maar ek hou die porsie klein.”

butternutsalad

4. PEUSEL SLIM

Die beste manier om ongesonde happies te vermy, is om dit nie in jou kombuiskas te hou nie. “Ek maak die yskas vol vars vrugte wat ’n mens in die verbygaan kan gryp – dis ’n goeie manier om te verhoed dat jy wil peusel en na ’n ongesonde happie reik,” is Alex se raad.

Ek het altyd ’n voorraad gesonde peuselhappiekeuses soos vrugte, groente, neute, maer biltong en volgraan-kraakbeskuitjies met laevet-maaskaas,” is Tanya se raad.

Lees ook: Die 15 goed wat jy moet weet voor jy dieet

5. MINDER SOUS

Volgens Alex kom ’n groot gedeelte van die ekstra kilojoules wat ons oor die feestyd verorber uit roomsouse, doopsouse en vulsels.

“Etery oor die feestyd beteken dikwels ryk maaltye, oorlaai met roomryke vulsels en souse. Ek vermy dit so ver moontlik en geur liewer my geregte met suurlemoensap, balsemieke asyn, kruie of vars salsa, gemaak van tamaties, uie, rissies en koljander,” is haar raad.

“Maar ek gaan tog ’n bietjie oorboord in die vakansie en op Kersdag – dis nie realisties om alle versoekings te vermy nie.”

waterdrink

6. DRINK WATER

“Ek vermy alle suikerryke drankies, insluitend ystee en vrugtesap, en drink liewer water,” sê Jenny Meyer, ’n dieetkundige van Johannesburg.

“Baie drankies is propvol suiker en dit is leë kilojoules – jy kry geen voeding nie, net ekstra suiker. Sommige drankies bevat meer kilojoules as wat jy in ’n volledige, gesonde maaltyd sal kry,” voeg sy by.

“As ek lus kry vir ’n ander tekstuur, skakel ek oor na gewone bruis- of sodawater en as ek geur soek, voeg ek skywe suurlemoen of lemmetjie by yswater.”

7. TRAP LIGGIES MET DIE DRANK

Alkohol dra dikwels in die feestyd tot gewigstoename by, sê Jenny. “Ek geniet een of twee glase wyn, maar ek beheer my inname deur ekstra ys of sodawater by te voeg om die hoeveelheid alkohol wat ek inneem, te verlaag,” sê sy.

“Ek drink ook stadig sodat dit langer kan hou, en as ek sterk drank drink, beperk ek my tot een sopie en vermy suikerryke mengeldrankies.” Wat drankies soos sider betref, kies sy variasies met ’n laer alkoholinhoud.

“Maak nie saak watter soort alkohol ek drink nie -- ek sorg altyd dat ek ook ’n groot glas water by my het.”

8. LUISTER NA JOU LIGGAAM

Jy ken daardie ongemaklike, versadigde gevoel. Dit dui bloot aan jy het te ver gegaan. Probeer om dit nie hierdie feestyd te laat gebeur nie. Jou liggaam sal dankbaar wees.

“Ek maak altyd seker ek hou op eet voor ek oorvol voel,” sê Tanya. “Kleiner porsies help ook om jou bloedsuikervlakke te temper.”

9. MOENIE DORS MET HONGER VERWAR NIE

Ons eet soms wanneer ons liggaam eintlik na water smag. “Ek drink baie water om gehidreer te bly,” sê Tanya. “Dis belangrik om die vloeistof wat ons verloor, te vervang, veral in die somer.”

[caption id="attachment_151313" align="alignnone" width="600"]Foto: Pexels Foto: Pexels[/caption]

10. HOU AAN BEWEEG

Laat ons dit nou maar erken – jy sal waarskynlik nie 100 persent van die tyd gesond eet nie. Vergoed dus vir die enkele toegewing deur te oefen.

“Hoe ons ook al probeer om gesonder voedselkeuses te maak, porsies te verklein en verleidings te verwyder, sal ons steeds meer kilojoules inneem as wat ons beplan het omdat daar in hierdie tyd soveel gesellighede is,” sê Jenny.

“Oefening kan help om hiervoor te kompenseer.” Jy hoef nie gimnasium toe te gaan nie – aangename buitelugaktiwiteite, soos voetslaan, fietsry en stap sal ook die ding doen.

paneel