Testamente moet baie versigtig bewoord word om misverstande en misinterpretasie te voorkom, veral in die geval waar eiendom nagelaat word.

Die eksekuteur van die boedel, die erfgename en die meester van die hooggeregshof van Suid-Afrika (wat die egtheid van die testament moet bevestig) kan teenstrydige sienings hê oor die voorwaardes in ’n testament.

Wanneer dit gebeur, moet die eksekuteur ’n beslissende interpretasie van enige omstrede klousules gee. Die bates in die boedel word dan volgens die eksekuteur se interpretasie aan die erfgename oorgedra. Alhoewel erfgename amptelik mag appelleer teen die eksekuteur se interpretasie, kan betwisting die afhandeling van die boedel uitrek en ingewikkeld maak.

Vermy onduidelike eiendomsvoorwaardes

PSG het onlangs ’n testament teëgekom waar twyfel bestaan het oor ’n klousule oor residensiële eiendom. Wat eiendom betref, kan jy verskillende regte aan die erfgename toeken. In dié geval moes die eksekuteur besluit of vruggebruik lewensreg van toepassing is. Vruggebruik is ’n beperkte of tydelike reg om die eiendom te gebruik en te benut, maar die gebruiker is nie die eienaar nie. Met lewensreg word die eiendom na ’n ander mens oorgedra op voorwaarde dat dit op ’n gegewe tydstip weer aan iemand anders oorgedra word.

Die klousule in hierdie spesifieke testament lees soos volg: “My ouers sal lewensreg op my residensiële eiendom hê.”

Op die oog af lyk die klousule voor die hand liggend en duidelik, maar wat het die testateur bedoel met “lewensreg” bedoel? Was dit ’n beperkte werklike reg om die eiendom te gebruik, of het dit beteken die ouers word die eienaars daarvan?

Lees ook: Weet jy wat jou kredietstatus is?

Algemene verklarende reëls

Om hierdie soort vrae te beantwoord, word drie reëls en beginsels toegepas:

Die “reël van eenvoudige bedoeling” bepaal die inhoud van ’n testament moet op sigwaarde aanvaar word deur die bepalings streng letterlik te interpreteer.

Die “gewonebedoelingreël” bepaal dat jy die testateur se bedoeling deur die gebruik van sekere woorde moet oorweeg en nie net die woorde se betekenis nie. Die rede hiervoor is dat testamente dikwels opgestel word deur leke wat nie verstaan dat sekere woorde en sinsnedes ’n sekere tegniese betekenis kan hê nie.

’n Derde belangrike reël is om die woord of frase te lees wat weerlegbaar is ten opsigte van die konteks van die testament in sy geheel.

Lees die frase in die konteks van die testament

Nog ’n klousule het bygedra tot die verwarring: “My broer sal my eiendom ná my ouers se afsterwe erf. Hy mag die eiendom egter op hul versoek verhuur of verkoop as die geld benodig word vir hul onderhoud of algemene welsyn.”

As die testateur bedoel het die ouers kry vruggebruik (sonder om eienaarskap aan hulle oor te dra), sou die broer die wettige eienaar van die eiendom word. Hy kon dan die eiendom verkoop, maar dis onderworpe aan die bepalings van vruggebruik. Tog kan ’n mens uit die res van die testament aflei die testateur het iets anders in gedagte gehad:

  • Die bewoording van die testament bepaal duidelik die broer sal die eiendom eers ná die ouers se dood erf.
  • Die eiendom mag net met die ouers se goedkeuring verkoop word.

Lewensreg is dus eerder hier ter sprake; opeenvolgende reg op die eiendom is geskep, eerder as die gelyklopende werklike regte van vruggebruik. Verder word lewensreg plaaslik gunstiger beskou as vruggebruik omdat dit minder lastig is.

Lees ook: Beplan vir die toekoms

Wees altyd duidelik met die opstel van jou testament

Gebruik gewone taal en vermy dubbelsinnige woorde en frases sodat jou ware bedoeling in jou testament weerspieël word. Beperk die gebruik van regsterme tot die absolute minimum – gebruik dit net in gevalle waar jy of die opsteller van jou testament ’n deeglike kennis van die praktiese implikasies en wetlike gevolge daarvan het. Raadpleeg ’n professionele finansiële raadgewer met die nodige kundigheid om te verseker jou testament sê regtig wat jou laaste wense is.

– Deur: Willie Fourie, hoof van eiendomme en trustdienste, PSG